Asgari ücret bordrosu nasıl okunur? Brütten nete adım adım
Ayşe, bir tekstil atölyesinde asgari ücretle çalışıyor. İş sözleşmesinde brüt 33.030 TL yazıyor ama hesabına her ay 28.075,50 TL yatıyor. Aradaki farkın nereye gittiğini merak ediyor. Bordrosunu birlikte satır satır okuyalım.
Brütten nete: Ayşe'nin bordrosu
| Brüt ücret | 33.030 TL |
|---|---|
| SGK işçi payı (%14) | − 4.624,20 TL |
| İşsizlik sigortası (%1) | − 330,30 TL |
| Gelir vergisi (istisna sonrası) | 0 TL |
| Damga vergisi (istisna sonrası) | 0 TL |
| Ele geçen net | 28.075,50 TL |
Brütten yalnız iki kesinti düşüyor: SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payı. Toplamı 4.954,50 TL. Gelir vergisi ve damga vergisi sıfır görünüyor, çünkü asgari ücrete denk gelen kısım bu iki vergiden istisna. Ayşe'nin ücreti asgari ücretin tam kendisi olduğu için vergisi tamamen siliniyor.
İşverene maliyeti ne kadar?
Bordroda Ayşe'nin görmediği bir taraf daha var. İşveren brüt ücretin üstüne SGK işveren payı (%21,75) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) öder. Hiçbir teşvik uygulanmazsa Ayşe'nin işverene aylık maliyeti 40.874,62 TL olur. Teşvikler bu tutarı düşürebilir; işyerine göre değiştiği için hesaba katmadık.
Asgari ücretin üstünde ne değişir?
Ayşe'nin ustabaşısı Mert brüt 60.000 TL alıyor. Onun bordrosunda Ocak'ta 3.438,68 TL gelir vergisi ve 204,70 TL damga vergisi kesiliyor; net ücreti 47.356,62 TL. İstisna burada da işliyor ama yalnız asgari ücrete denk gelen kısmı koruyor.
Mert'in maaşı yıl boyunca aynı kalsa da eline geçen tutar sabit kalmıyor. Gelir vergisi yıl içinde birikerek hesaplanır; birikmiş matrah bir dilimi aşınca üstteki kısım daha yüksek oranla vergilenir. Mert'in neti ilk kez Nisan ayında düşüyor, Aralık'ta 42.640,40 TL oluyor. Yıllık ortalama neti 44.973,73 TL.
Bordroda nelere bakmalı?
- Brüt ücret sözleşmedeki tutarla aynı mı?
- SGK ve işsizlik kesintisi brütün %15'u mu?
- Asgari ücret istisnası uygulanmış mı? Gelir ve damga vergisinde istisna satırı görünmeli.
- Kümülatif vergi matrahı aydan aya artıyor mu?
Kendi rakamlarınla dene: Net ↔ brüt maaş.
Kendin hesapla